نقشه برداری

  انواع نقشه برداری نقشه

 

تصویر افقی منطقه ای با مقیاس کوچک بر روی یک صفحه می باشد . تهیه نقشه شامل مراحل زیر می شود :

1- عملیات صحرایی : شامل شناسایی و بازدید اولیه ، انتخاب رئوس کار و ایستگاه های اندازه گیری و اندازه گیری طول ها و زوایا می شود

2-محاسبات : شامل محاسبات مربوط به اندازه گیری های انجام شده در عملیات صحرایی است .

3- تهیه نقشه : یعنی انتقال اندازه گیری های انجام شده با توجه به محاسبات و مقیاس مورد نظر روی یک صفحه .

* مراحل فوق را به ترتیب برداشت ، محاسبه و ترسیم می نامند .

شاخه های نقشه برداری

1- نقشه برداری مسطحه یا پلانیمتری( planimetry )

در این نو نقشه برداری هدف نمایش وضعیت مسطحاتی عوارض بوده و به ارتفاع نقاط و پستی و بلندی ها توجهی نمی شود . نقشه های بدست آمده در این شاخهرا پلان می نامند . مانند پلان یک پارک و موترد مشابه آن .

2- نقشه برداری ارتفاعی یا آنتیمتری(antimetry)

در این نوع نقشه برداری هدف نمایش وضعیت ارتفاعی عوارض می باشد و بیشتر برای تهیه پروفیل های (برش های) طولی و عرضی نظیر شکل های زیر استفاده میشود :

 

در انتخاب خط پروژه خصوصاً روی پروفیل های طولی همیشه سعی می شود که حجم عملیات خاکبرداری با حجم عملیات خاکریزی برابر باشند و مقدار این دو نیز به حالت ممکن برسند .

3- نقشه توپوگرافی این شاخه که توپومتری نیز نامیده می شود جهت نشان دادن وضعیت مسطحاتی و ارتفاعی نقاط بطور همزمان بکار می رود .نقشه های توپوگرافی پایه ای برای تهیه سایر نقشه ها محسوب می شوند .

در نقشه های توپوگرافی ارتفاع نقاط به کمک خطوط منحنی شکل به نام خطوط تراز یا منحنی های میزان (خط کرو) نمایش داده می شود .

منحنی میزان .....

4-نقشه برداری زیرزمینی.....

 

5) نقشه برداریهوایی یا فتوگرامی :

نقشه برداری هوایی جهت تهیه نقشه های مبنا در سطح وسیع و زمانی کوتاه استفاده می شود . در این شاخه ابتدا از منطقه مورد نظر به کمک دوربین های مخصوص و معمولاً توسط هواپیمایی که با سرعت ثابت روی منطقه مورد نظر در رنهای ( ردیف های ) مختلف حرکت می کند عکس برداری نموده و سپس از روی عکس های بدست آمده با توجه به همپوشانی طولی و عرضی عکس های نقشه های مورد نظر را تهیه می کنند .

همپوشانی طولی عکس ها حدود 60 % و همپوشانی عکس ها حدود 20 % می باشد .

* در این شاخه به مجموعه عملیاتی که برای تبدیل عکس به نقشه توسط نقشه بردار انجام می شود " آسترو " یا " کار عکسی " می گویند .

 

استریوسکپ

برای تفسیر عکس های هوایی از دستگاهی به نام استریوسکپ استفاده می کنیم . این دستگاه به ما کمک می کند تا منطقه مورد نظر را به صورت برجسته از روی عکس های هوای مشاهده کنیم . استریوسکپ معمولاً در انواع جیبی یا آینه ای در بازار موجود می باشند .

نکته : منظور از اصطلاح " موزاییک عکسی " ، چیدن عکس های هوایی در کنار یکدیگر با در نظر گرفتن همپوشانی طولی و عرضی آن ها می باشد .

 

6) نقشه برداری مسیر :

این شاخه از نقشه برداری جهت برداشت و پیاده کردن راه ، راه آهن , خطوط انتقال ( آب و گاز و ...) دکل گذاری و موارد مشابه آن ها می باشد .

 

7) نقشه برداری هیدروگرافی یا آبنگاری :

در این شاخه نقشه های مورد نیاز از کف رودخانه ها ، دریاها ، دریاچه ها و موارد مشابه بدست می آید . در واقع در این نقشه ها نا همواری های سطح زمین در زیر آب ها مشخص می شود .

نقشه های هیدروگرافی که جهت راهنمایی دریانوردان استفاده می شود " چارت دریایی " می نامند .

 

8) نقشه برداری نظامی :

همانطور که از نام این شاخه پیداست جهت تهیه نقشه های نظامی و تعییننقاط استراتژیک استفاده می شود از ویژگی های این شاخه آن است که از ساده ترین وسایل تا پیچیده ترین وسایل نقشه برداری در آن استفاده می شود . لازم به ذکر است که انگیزه اصلی پیشرفت علم نقشه برداری کاربردهای نظامی آن می باشد .

 

9)نقشه برداری مشتقه ( موضوعی ) :

این شاخه با اکثر علوم و تکنولوژی در ارتباط بوده و حاصل این ارتباط تهیه نقشه هایی با موضوعات متفاوت نظیر چند مورد زیر می باشد :

1- نقشه های هواشناسی

2- نقشه های آماری

3- نقشه های تکتونیکی ( بررسی تغییر پوسته های زمین )

4-نقشه های دوران زمین شناسی

5- نقشه های نجومی

 

10) نقشه برداری کاداستر ( نقشه برداری ثبتی و املاکی ) :

این شاخه به تهیه نقشه های مربوط به تفکیک اراضی ، تعیین حدود اراضی و زمین های شهری ، تهیه نقشه های مسطحاتی و تعیین مساحت زمین ها و یا پیاده کردن آن ها می پردازد .

 

11) نقشه برداری ژئودزی :

ژئودزی علمی است که در مورد شکل و ابعاد زمین و تغییرات آن و تعیین موقعیت نقاط مختلف زمین بحث می کند . منظور از نقشه برداری ژئودزی در مقیاسی وسیع بوده که شامل تهیه نقشه های استانی ، کشوری و قاره ای می شود .

 

12) نقشه برداری مستوی :

به نقشه برداری در زمین های کوچک با وسعت کمتر از ۱۰km * ۱۰ km نقشه برداری مستوی می گویند . بدیهی است که در این شاخه از نقشه برداری زمین مسطح فرض شده و در محاسبات از روابط هندسه مسطحه استفاده می کنند .

 

یک نکته قابل توجه در مورد اهمیت نقشه برداری در اجرای یک پروژه این است که اگر نقشه برداری با دقت بالا انجام نشود، در پروژه های اجرای ساختمان و بخصوص راهسازی، میتواند یک فاجعه رخ دهد.

یک نقشه بردار دقت عمل بابلایی باید داشته باشد تا ابعاد و اندازه هایی که ارائه میکند دارای کمترین خطا باشد.

 

www.Sakhtemanco.com